Balık yetiştiriciliğinde performansın belirleyici unsurlarından biri, mevsimsel besleme stratejisinin doğru yönetilmesidir. Su sıcaklığının yaz aylarında yüksek, sonbaharda dalgalı ve kışın düşük seviyelerde seyretmesi; balıkların metabolizması, iştahı ve büyüme hızını doğrudan etkiler. Bu nedenle yem formülasyonlarının da mevsime uyumlu şekilde değiştirilmesi gerekir. Mevsimsel yem geçişi (feed transition), üretim verimliliğini korumak ve balık sağlığını desteklemek için kritik bir uygulamadır.
Mevsimsel geçiş neden gereklidir?
Her balık türü, belirli sıcaklık aralıklarında optimal performans gösterir. Yaz aylarında artan metabolizma hızı, balığın daha yüksek enerji ihtiyacı duymasına neden olur. Ancak sonbaharın gelmesiyle sıcaklıklar düşmeye ve metabolik hız yavaşlamaya başlar. Bu dönemde yaz yeminin aynı şekilde devam ettirilmesi, gereksiz enerji yüklemesine ve verimsiz büyüme performansına yol açabilir. Bu yüzden yem formülasyonu, sıcaklık düşüşlerine uygun şekilde yeniden düzenlenmelidir.
Yaz → Sonbahar dönemi: Enerji–protein dengesi yeniden ayarlanır.
Yaz aylarında kullanılan yüksek enerji içerikli yemler, sonbaharda daha dengeli bir yapı kazanmalıdır. Bu dönemde amaç, yazdan kalan büyüme performansını kontrollü bir şekilde devam ettirirken metabolizmanın değişimine uyum sağlamaktır. Sindirilebilir protein oranı korunur; yağ oranı ise sonbahar sıcaklıklarına göre optimize edilir.
Sonbahar → Kış geçişi: Neden daha yüksek sindirilebilirlik gerekir?
Kış aylarında su sıcaklığının düşmesiyle bağırsak geçiş süresi uzar ve balığın sindirim kapasitesi doğal olarak azalır. Bu nedenle formülasyonlarda yüksek sindirilebilirlik sağlayan ham maddeler tercih edilir. Bu yaklaşım, balığın düşük iştah dönemlerinde bile ihtiyaç duyduğu enerji ve besin öğelerini minimum eforla alabilmesini sağlar.
Yem geçişi nasıl planlanmalı?
Başarılı bir geçiş için kontrollü adaptasyon şarttır. Yapılması gerekenler:
- Geçiş süreci 5–10 gün arasında kademeli ilerlemelidir.
- İlk günlerde %75 eski yem – %25 yeni yem oranı uygulanır.
- Oran, her gün dengeli şekilde değiştirilerek yeni formülasyona geçilir.
- Yemleme miktarı ve iştah seviyesi günlük olarak gözlemlenmelidir.
- Su sıcaklığı ani dalgalanıyorsa geçiş daha uzun sürede yapılmalıdır.
Kış formülasyonunun özellikleri nelerdir?
Kış dönemi yemleri, yüksek sindirilebilirlik ve optimum enerji-protein dengesine sahiptir. Vitamin-mineral katkıları bağışıklığı desteklemek için özel olarak artırılır. Böylece balık, düşük sıcaklık stresine daha dayanıklı hale gelir.
Yanlış veya hızlı geçişin riskleri
- İştah kaybı
- Yem israfı
- Su kalitesinin bozulması
- Düşük büyüme performansı
- FCR artışı
- Sindirim sorunları ve stres
Unifeed’in yaklaşımı
Unifeed, sıcaklık geçişlerine uygun yem geçiş planları ve bilimsel formülasyonlarla üreticilerin sezon boyunca istikrarlı performans elde etmesini sağlar. Ar-Ge süreçlerinde test edilen formülasyonlar, sıcaklık değişimlerine karşı optimize edilmiştir ve yüksek sindirilebilirlik sunar. Böylece balık çiftlikleri, mevsimsel dalgalanmalara rağmen üretimde süreklilik ve verimlilik elde eder.
